Editorial

राजपा अब पनि रणभुल्लमा नपर

राजपाले संविधान संशोधनको विषयमा हालसम्म भएको प्रगति, उपलब्धीलाई मधेशी जनतालाई सम्झाउँदै निर्वाचन पछि यी माग उठाउन सकिने भन्ने विश्वासिलो आधार दिलाएर निर्वाचनको महाअभियानमा होमिनु उपयुक्त हुन्छ ।

संयमता अपनाऊ, मधेश जाऊ

मधेश अब आग्रह, आश्वासन, आशंका र अपमानभित्र लुकेर बसिरहँदैन । समस्याका दीर्घकालीन समाधान र सम्मानसहितको सहभागिता दिन सकिएन भने यो निर्वाचनले एउटा समुदायलाई जिताउँला, तर मुलुक हार्छ ।

दोस्रो चरणको अन्योलता हटाऊ

मधेशी, थारू, मुस्लिम, आदिवासी जनजाति लगायतका उत्पीडित र उपेक्षित समुदायले यो संविधानमा संशोधन चाहेको कुरालाई आत्मसात गर्दै ठूला भनाउँदा दलका दलपत्तिहरूले पहिला संशोधन संशोधन गरी दोस्रो चरणको निर्वाचनमा देखिएका अन्यौलताहरू हटाउनुपर्छ ।

मधेशमा निर्वाचन सपना नहोस्

मधेशी जनता निर्वाचनमा सहभागी हुन उत्साहित रहेपनि वातावरण नबनाउँदा मधेशमा निर्वाचन सपना मात्र हुनेछ । सयौंको बलिदानीलाई लत्याएर यदि मधेशमा निर्वाचन गर्न खोजियो भने मुलुकमा निम्तिने दुर्घटनाको कल्पनासम्म गर्न सकिँदैन ।

मधेश मुद्दाको उचाई र नेतृत्वको विकास

मधेशकेन्द्रित दलहरू बीचको एकीकरणले शुभ संकेत पक्कै दिएको छ । तर, पूर्व कार्यको समीक्षा, विधागत प्रष्टता, समयसीमा, नयाँ योजना र आममाफीसहितको एकीकणले ठूलो उचाई प्राप्त गर्नसक्छ ।

एकीकरणले थपेको ऊर्जा

एकताको विकल्प अरू केही पनि हुन सक्दैन भन्ने मान्यताका साथ एकीकृत दल राजपा नेपाल गठन भएको हो । एकभएर गयो भने जस्तोसुकै परिस्थितिलाई सामना गर्न सक्छन् तर, एक्लाएक्लै रहेर जतिसुकै कराए पनि केही पनि हासिल हुन सक्दैन ।

नयाँ वर्षको आगमनसँगै सुखद् सन्देश (विशेष सम्पादकीय)

लामो प्रयास र त्यागका कारण गरिएको एकीकरणले देश र मधेशको अधिकार सम्पन्न बनाओस् । शान्त, साझा र समृद्ध मधेश निर्माणमा सकारात्मक भूमिका खेलोस् । एकीकरणमा लागेका सबैमा शुभकामना ।

चुनावी वातावरण बनाउ (सम्पादकीय)

मधेशी मोर्चाले आफूहरू निर्वाचनको विरोधी नरहेको बताउँदै आएको छ । तर प्रमुख दलहरूले निर्वाचनको वातावरण नबनाएको गुनासोहरू आउन थालेपछि बाध्य भएर मोर्चालाई पुनः गुहार्ने निर्णय गरेका छन् ।

आगलागीपीडितप्रति उदासीनता किन ?

आगलागीका कारण पीडित परिवारलाई तत्काल राहत तथा क्षतिपूर्ति र दीर्घकालीन आवासको व्यवस्था गरी राज्यविहीनताको अवस्थालाई हटाउनु पहिलो प्राथमिकता हो ।

मधेश समस्यालाई सम्बोधन गर

मधेशबाट सबभन्दा बढी मत ल्याएका कांग्रेस, एमाले र माओवादीले मधेशको सवालमा मौन बस्ने प्रवृत्तिका कारण मधेशी र राज्यबीचको दूरी बढ्न थालेको छ । मधेशको भावना प्रतिनिधित्व मधेशी मोर्चाले गर्दैछ भने मधेशको जनाधारको प्रतिनिधित्व ठूला दलहरूले गरिरहेको प्रष्टै देखिन्छ ।

रंगभेदमुक्त ‘नेपाल’ बनाऊ

समानतामा आधारित मुलुकको संरचना, सम्मानसहितको प्रतिनिधित्व, सहकार्यतासहित विकास र अपनत्वसहितको साझा नेपाल निर्माण गर्नुको विकल्प छैन ।

{विशेष सम्पादकीय} प्रेस काउन्सिलले निगरानी बढाओस्

मधेशीलाई अपमानित गर्दा मौन र विभेदका विरूद्ध बोल्दा पहाडेलाई लक्षित गरी बोल्यो भनी आक्रामक हुन जरूरी छैन । काउन्सिलको भूमिका, साझापना र स्वीकार्यताका विषयमा गम्भीर हुन र निगरानीमा समानता राख्न जरूरी छ ।

दायित्वको आन्दोलन गरौं

नेपालको एउटा भागमा अशान्ति, हत्या, घृणा र रंगभेद कायम राखेर संविधानको सर्वस्वीकारोक्ति गणतन्त्रको सफलता वा विकासको परिकल्पना गर्नु मुर्खता मात्र हो ।

जातीय हिंसा बन्द गर

मधेशमा मानव अधिकारको चरम उल्लंघन हुँदा पहाडे मानव अधिकारकर्मीहरू मौन बसिरहेका छन् । एउटा सामान्य विज्ञप्ति जारी गरी आफ्नो दायित्व पूरा गरेको मात्र हुन् । जसरी सप्तरीमा नरसंहार गरियो यसबारे खासै चाँसो विषय बन्न सकेको छैन । आन्दोलनको अगुवाई गरिरहेको संयुक्त लोकतान्त्रिक मधेशी मोर्चाको धारसमेत प्रष्ट देखिँदैन । मोर्चा पक्ष हो कि आन्दोलक भन्ने प्रष्टिएको छैन । सरकारलाई समर्थन गरेर पनि आफू मागहरू अहिलेसम्म सम्बोधन हुन नसक्नु र पुनः सत्तापक्षकै भूमिका निर्वाह गर्ने व्यवहारले मोर्चामाथि मधेशमा अविश्वास बढदै गरएको छ ।

आत्मसमर्पणको जिम्मा मधेशीलाई मात्रै ?

मधेशीहरू राजनीतिक रूपमा चेतनशील भइसकेको कुरालाई राज्यले आत्मसात गर्न आवश्यक छ । अबका मधेशी युवापीढिले आत्मसमर्पण गर्दैन र विद्रोह गर्छन्, जुन पछिल्ला विद्रोहभन्दा भयानक हुनेछ ।

सरकारको जिम्मेवारी र बुद्धिजीबीको खबरदारी होस्

मधेशी मोर्चा स्वेच्छाचारी वा चुनाव विरोधी पटक्कै होइन । स–सम्मान चुनावमा भाग लिन मात्र खोजेका हुन् । आफ्ना मधेशी जनतासँग गरेका वाचा र भविष्यप्रति सचेत रहेका कारण संशोधन खोज्या हुन् । संशोधन बिना निर्वाचनमा गइयो भने मुलुक चीर कालसम्म साम्प्रदायिक हिंसाको चपेटामा पर्न सक्ने पूर्वाभासका कारण मोर्चाले संशोधन खोज्या छ ।

प्रेस काउन्सिललाई बदनाम नगराऊ

प्रेस काउन्सिलको संरचना, कार्यशैली, परिणाम र असर मधेश विरोधी तथा नश्लीय रहेको कुरा मधेशी मोर्चाले प्रेस विज्ञप्तिमार्फत् नै सार्वजनिक गरी सक्दा पनि सुधार नहुनुले पनि काउन्सिल साम्प्रदायिक सोच भएका विखण्डनकारीहरूको कब्जामा छ भन्ने कुरातर्फ संकेत गर्छ ।

संशोधन गर, निर्वाचनमा जाऊ

संविधान कानूनी दस्तावेज मात्रै नभएर सामाजिक स्वीकार्यताको विषय पनि हो । नागरिकले अपनत्व बोध नगरेको दस्तावेज कानूनीरूपमा जतिसुकै राम्रो भएपनि दीर्घजीबी हुनसक्दैन । संशोधनमा खोजिएका कुराहरूले मुलुकको अखण्डता, राष्ट्रियता र एकतामा असर पु¥याउँदैन भन्ने कुरा सबैलाई ज्ञात नै छ ।

मधेशमा भयको राजनीति

रंगभेद र अखण्डता सँगसँगै अघि बढ्दैन भन्ने कुरा राज्य सञ्चालकहरू किन बुझ्न चाहिरहेका छैनन् ? जनता मारेर समस्याको समाधान हुँदैन । समुदायको आधारमा सोच बनाउने र समुदायकै आधारमा सम्मानका दण्ड दिने काम अनुचित हो ।

मित्रराष्ट्र भारतलाई शुभकामना

चीनको उदयपछि विश्वमा उदीयमान अर्थशक्तिको रूपमा भारतलाई प्रक्षेपण गरिएको छ । चीनको अर्थतन्त्रमा देखिएको आर्थिक बृद्धिको सुस्तताले विश्वजमातलाई चिन्तित तुल्याइरहेको बेला भारतको उदाउँदो अर्थतन्त्रप्रति विश्वास बढ्दै गएको छ ।

न्यायिक निकायमा बदनियत रोक्ने उपाय खोजौं

सरकार आफैले बनाएको कानुनको पालना गर्दैन र अरूबाट पालना हुनुपर्ने सोच्छ भने २१औं शताब्दीमा लोकतन्त्र गणतन्त्रमा हुर्किदै आएका जनता त्यस अनुरूप गर्छ भन्नु यथार्थ बोध नगरेको ठहर्छ ।

संशोधन गर, निर्वाचनमा जाऊ

यसर्थ संशोधन प्रस्ताव राष्ट्रघाती भयो भनेर भन्नु भन्दा आमजनतालाई संविधानमा अपनत्व र गौरवको बोध गराउन उदारता देखाउन जरूरी छ । यसले देशभक्ति सबैमा पैदा गराउँछ ।

सर्वोच्चको मानमर्दन नगर

संविधानलाई सहमतिमा कार्यान्वयन गराउनका लागि सर्वोच्चले दिएको आदेश सबै मान्नुपर्छ । मुलुकलाई दिन दिन संविधान संशोधन आवश्यक रहेको आशय सर्वोच्चको पनि रहेकोले नेकपा एमालेले आफ्नो हठ त्यागी मुलुकलाई निकास दिनुपर्छ ।

सहमतिको राजनीतिक भाषा बुझ

भाषाको परिभाषा एकले अर्कोलाई बुझाउने संकेतहरूको समुच्च्य हो भन्दा फरक नपर्ला जस्तो छ । आखिर अक्षरहरू संकेत न हुन । हरेक भाषामा संकेतहरूको प्रयोग हुन्छ ।

शासकीय अहंकार हटाऊ

एमालेको राष्ट्रवादको हावा अरूले ती दल भित्रकै नेताहरूले खुस्काइ दिएका छन् । एमालेका नेताहरू योगेश भट्टराई, घनश्याम भुसाल र नारायण ढकाललगायतले राष्ट्रघाती विसर्जनवादी एमाले नेतृत्व गुटका ५१ अपराध नामक शीर्षकको पुस्तिका निकालेका थिए ।

शीतलहरको कहरबाट जोगाऊ

जीउधनको सुरक्षाको जिम्मेवारी लिएको सरकार र तिनका निकायको बेवास्ताले हुने अकाल मृत्यु वास्तवमा मृत्यु हुँदैन त्यो हत्या हुन्छ । यसलाई सरकारले बेवास्ता गरेकै कारण तराई मधेशमा सयौं मधेशीले हत्या वरण गर्न बाध्य छन् ।

संशोधनको पक्षमा सक्रिय होऊ

सबै कुरा पाउन खोज्दा केही पनि नपाइएला भन्ने सामान्य ज्ञान राखेर नेतृत्व अघि बढ्न जरूरी छ । अहिलेको अवस्थामा मधेशको सवालमा एमालेले गर्दै आएको घातलाई जनताको माझमा लाने र मधेशबाट प्रतिनिधित्व गर्ने एमालेका नेताहरूलाई मधेशको सवालमा प्रष्ट्याउने काम पनि सँगसँगै थालिनुपर्दछ ।

रंगभेदमुक्त नेपाल निर्माण गर

मधेश चाहिने तर मधेशी नचाहिने विचारलाई अन्तरमनमा राखेर सांकेतिक वा अर्थहीन उपस्थिति राख्दै साझापनको नारा लगाउनेहरू मूलरूपमा देशद्रोहीहरू हुन् । रंगभेद र अखण्डता सँगसँगै जान सक्दैन भन्ने कुराको जानकारी राखेर भएपनि आफ्नो संगठन, सरकार, सञ्चारमाध्यम, बौद्धिक समूह र नागरिक समाज लगायत जस्ता अधिकारवादी मञ्चहरूलाई एकल नश्लीय वर्चस्वमा संचालन गरिराख्नु पीडाको विषय हो ।

संविधान कार्यान्वयनका चुनौती [सम्पादकीय]

संक्रमणकालमा रहेको संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाललाई एउटा बिन्दूमा टेकाएर अगाडि बढाउनु पर्ने आवश्यकता आम मानिसको बुझाइ हो । देशभित्रका आफ्ना भीर पाखा र खेतबारी बाँझो राखेर अरूको खेतबारी हरियो बनाउन रोजगारी अवसरको खोजीमा दैनिक हजारौं विदेशिने क्रम रोकिएको छैन ।

Contact Us

Address:Madhesh Media House, Hanumansthan Chowk, Anamnagar, Kathmandu Nepal

Phone: 0977-1-4266141

Fax: 0977-1-4266141

Email: madheshvani@gmail.com