नयाँदिल्ली (भारत) । केन्द्रीय मन्त्रिपरिषद् चन्द्रयान–३ मिशनको ऐतिहासिक सफलताको उत्सव मनाउन राष्ट्रसँग सामेल हुन्छ। मन्त्रिपरिषद्ले हाम्रा वैज्ञानिकहरूको उल्लेखनीय उपलब्धिको पनि प्रशंसा गर्दछ। यो हाम्रो अन्तरिक्ष एजेन्सीको लागि मात्र विजय होइन तर विश्वव्यापी मञ्चमा भारतको प्रगति र आरोहणको उज्ज्वल प्रतीक हो। मन्त्रिपरिषद्ले अगस्ट २३ लाई “राष्ट्रिय अन्तरिक्ष दिवस” को रुपमा मनाउने निर्णय गरेको छ ।

मन्त्रिपरिषद्ले भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान संगठन (आईएसआरओ) लाई यसको प्रयासको लागि बधाई दिन्छ। हाम्रा वैज्ञानिकहरूलाई धन्यवाद, भारत चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुव नजिकै अवतरण गर्ने पहिलो देश हो। चन्द्रमामा अवतरण, भविष्यवाणी गरिएको शुद्धता संग, आफैमा एक महत्वपूर्ण उपलब्धि हो। चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवको नजिक अवतरण, कठिन परिस्थितिहरू पार गर्दै, हाम्रा वैज्ञानिकहरूको भावनाको प्रमाण हो, जसले शताब्दीयौंदेखि मानव ज्ञानको सीमालाई धकेल्न खोजेका छन्। चन्द्रमाबाट ‘प्रज्ञान’ रोभरले पठाएको सूचनाको धनले ज्ञानलाई अगाडि बढाउनेछ र चन्द्रमा र त्यसभन्दा बाहिरका रहस्यहरूमा अत्याधिक आविष्कार र अन्तरदृष्टिको लागि मार्ग प्रशस्त गर्नेछ।

द्रुत प्राविधिक विकास र नवप्रवर्तनको खोजले परिभाषित युगमा भारतका वैज्ञानिकहरू ज्ञान, समर्पण र विशेषज्ञताको चम्किलो प्रकाशकको रूपमा उभिएका छन् भनी मन्त्रिपरिषद् दृढतापूर्वक विश्वास गर्छ। तिनीहरूको विश्लेषणात्मक क्षमता, अनुसन्धान र अन्वेषणको लागि उत्कट प्रतिबद्धताको साथ, राष्ट्रलाई निरन्तर रूपमा विश्वव्यापी वैज्ञानिक उपलब्धिहरूको अग्रभागमा उत्प्रेरित गरेको छ। तिनीहरूको उत्कृष्टताको अथक प्रयास, अटल जिज्ञासा र चुनौतीहरू पार गर्ने अदम्य मनोभावले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा उनीहरूको प्रतिष्ठा मात्र सिमित बनाएको छैन तर अनगिन्ती अरूलाई ठूलो सपना देख्न र विश्वव्यापी ज्ञानको विशाल टेपेस्ट्रीमा योगदान गर्न प्रेरित गरेको छ।

चन्द्रयान–३ र भारतको अन्तरिक्ष कार्यक्रमको सफलतामा ठूलो संख्यामा महिला वैज्ञानिकहरुको योगदान रहेको देख्दा मन्त्रिपरिषद्ले गर्व गरेको छ । यसले आगामी वर्षहरूमा धेरै महत्वाकांक्षी महिला वैज्ञानिकहरूलाई उत्प्रेरित गर्नेछ।
मन्त्रिपरिषद्ले प्रधानमन्त्री श्री नरेन्द्र मोदीलाई उहाँको दूरदर्शी र उदाहरणीय नेतृत्व र मानव कल्याण र वैज्ञानिक प्रगतिको लागि भारतको अन्तरिक्ष कार्यक्रमप्रतिको अटल प्रतिबद्धताका लागि बधाई पनि दिन्छ। हाम्रा वैज्ञानिकहरूको क्षमतामा उहाँको विश्वास र उहाँको निरन्तर प्रोत्साहनले तिनीहरूको आत्मालाई सधैं बलियो बनाएको छ।

सरकारको प्रमुखको रूपमा आफ्नो २२ लामो वर्षहरूमा, पहिले गुजरात राज्यमा र पछि प्रधानमन्त्रीको रूपमा श्री नरेन्द्र मोदीको सबै चन्द्रयान मिशनहरूसँग भावनात्मक संलग्नता छ। पूर्वप्रधानमन्त्री श्री अटल बिहारी वाजपेयी जी द्वारा यस्तो मिशनको घोषणा गर्दा उनी मुख्यमन्त्रीको रूपमा सेवा गरिरहेका थिए। सन् २००८ मा चन्द्रयान–१ सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गर्दा उनी इसरो गए र व्यक्तिगत रूपमा वैज्ञानिकहरूलाई बधाई दिए। द्दण्ज्ञढ मा चन्द्रयान–२ को मामलामा, जब भारत अन्तरिक्षको हिसाबले चन्द्रमाको सतहबाट एक कपालको दूरीमा थियो, प्रधानमन्त्रीको विवेकपूर्ण नेतृत्व र मानवीय स्पर्शले वैज्ञानिकहरूको मनोबल बढायो, उनीहरूको संकल्पलाई बलियो बनायो र तिनीहरूलाई पछ्याउन प्रेरित गर्यो। ठूलो उद्देश्य संग मिशन।

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले जहिले पनि विज्ञान र नवप्रवर्तनलाई प्रोत्साहित गरेका छन्। विगत ९ वर्षमा सुधारको शृंखला सुरु भएको छ जसले अनुसन्धान र नवप्रवर्तनलाई सहज बनाएको छ। अन्तरिक्ष क्षेत्रका लागि, प्रधानमन्त्री मोदीले निजी क्षेत्र र हाम्रा स्टार्टअपहरूले भारतमा थप अवसरहरू पाएको सुनिश्चित गरे। अन्तरिक्ष विभाग अन्तर्गत एक स्वायत्त निकायको रूपमा इन–स्पेसको स्थापना, उद्योग, एकेडेमिया र स्टार्ट–अपहरूको इको–सिस्टम सिर्जना गर्न र विश्वव्यापी अन्तरिक्ष अर्थतन्त्रमा ठूलो हिस्सा आकर्षित गर्न जुन २०२० मा सुरु गरिएको थियो। यो एक उपकरण बन्यो। अन्तरिक्षको संसारमा भारतको प्रगति बढाउनको लागि। ह्याकाथनमा जोडले भारतीय युवाहरूको लागि धेरै अवसरहरू खोलेको छ।

चन्द्रमामा रहेका दुईवटा बिन्दुलाई तिरंगा पोइन्ट (चन्द्रयान–२ को पदचिन्ह) र शिवशक्ति पोइन्ट (चन्द्रयान–३ को अवतरण स्थल) नामकरण गरिएकोमा मन्त्रिपरिषद्ले स्वागत गरेको छ । यी नामहरूले आधुनिकताको भावनालाई अँगालेर हाम्रो विगतको सारलाई सुन्दर ढंगले समात्छन्। यी नामहरू केवल शीर्षकहरू भन्दा बढी छन्। तिनीहरूले हाम्रो सहस्राब्दी पुरानो सम्पदालाई हाम्रो वैज्ञानिक महत्वाकांक्षासँग जोड्ने थ्रेड स्थापना गर्छन्।

चन्द्रयान–३ को सफलता प्रधानमन्त्री श्री नरेन्द्र मोदीको “जय विज्ञान, जय अनुसन्धन“ को घोषणाको सबैभन्दा ठूलो प्रमाण हो। अन्तरिक्ष क्षेत्रले अब भारतीय घरेलु स्टार्ट–अपहरू र एमएसएमईहरूका लागि थप खोल्नेछ र लाखौं रोजगारीहरू सिर्जना गर्नेछ र नयाँ आविष्कारहरूको लागि अवसर दिनेछ। यसले भारतका युवाहरूका लागि सम्भावनाहरूको संसार खोल्नेछ।

चन्द्रयान–३ मिसनको सफलताबाट प्राप्त हुने ज्ञानलाई मानवता र विशेषगरी विश्व दक्षिणका देशहरूको हित र प्रगतिका लागि प्रयोग गरिने स्पष्ट रूपमा उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्री श्री नरेन्द्र मोदीले फेरि पनि हाम्रो आत्माको भावना प्रकट गरेका छन्। वसुधैव कुटुम्बकममा कालातीत विश्वास। भारतमा प्रगतिको ज्वाला सधैं अन्यत्रका मानिसहरूको जीवनलाई उज्यालो बनाउन खोज्नेछ।

मन्त्रिपरिषद्को विश्वास छ कि अन्तरिक्ष क्षेत्रमा भारतको प्रगति स्मारक वैज्ञानिक उपलब्धिहरू मात्र होइन। तिनीहरूले प्रगति, आत्मनिर्भरता र विश्वव्यापी नेतृत्वको दर्शनलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्। यो नयाँ भारतको उदयको प्रतीक पनि हो। स्याटेलाइट सञ्चार र मौसम विज्ञानदेखि लिएर कृषि र विपद् व्यवस्थापनसम्मका उद्योगहरूमा थप अवसरहरू सिर्जना गर्न हामी हाम्रा सँगी नागरिकहरूलाई यी कदमहरू प्रयोग गर्न आग्रह गर्दछौं। हामीले हाम्रा आविष्कारहरूको प्रत्यक्ष अनुप्रयोगहरू, हाम्रो पूर्वाधारमा सुधार गर्ने, हाम्रो डिजिटल अर्थतन्त्रलाई बढावा दिन र विभिन्न क्षेत्रहरूमा महत्वपूर्ण डाटा उपलब्ध गराउने कुरा सुनिश्चित गर्न काम गर्नुपर्छ।

विज्ञान, प्रविधि र नवप्रवर्तनको यो युगमा मन्त्रिपरिषद्ले विशेष गरी शिक्षा क्षेत्रसँग जोडिएका व्यक्तिहरूलाई थप युवाहरूलाई विज्ञानतर्फ प्रेरित गर्न अपील गर्दछ। चन्द्रयान–३ को सफलताले यी क्षेत्रहरूमा चासोको स्पार्क प्रज्वलित गर्ने र हाम्रो राष्ट्रमा अवसरहरूको सञ्झ्यालको फाइदा उठाउने ठूलो अवसर दिएको छ।

यो मन्त्रिपरिषद्ले यस ऐतिहासिक मिशनमा योगदान गर्ने प्रत्येक व्यक्तिको प्रशंसा र प्रशंसा गर्दछ, यो स्वीकार गर्दै चन्द्रयान–घ भारतले जोश, लगनशीलता र अटल समर्पणका साथ हासिल गर्न सक्छ भन्ने चम्किलो प्रमाण हो। मन्त्रिपरिषद्ले देशका जनता, हर्ष र गर्वले भरिएको हृदयले सन् २०४७ सम्ममा भारतलाई विकसित राष्ट्रमा निर्माण गर्न आफूलाई पुनः समर्पण गर्ने विश्वास व्यक्त गर्दछ।

स्रोतः https://www.pmindia.gov.in/en/news_updates/cabinet-resolution-on-celebrating-the-historic-success-of-the-chandrayaan-3-mission/