नेपाली राजनीतिमा दलहरूको भीड, नाराबाजी र सत्ताको अंकगणित नयाँ विषय होइन। तर, यही राजनीतिक परिवेशमा केही यस्ता शक्ति पनि उदाएका छन्, जसले परम्परागत राजनीतिक अभ्यासभन्दा फरक बाटो रोज्दै "विचार, दृष्टिकोण र कार्यान्वयन" लाई आफ्नो मुख्य राजनीतिक दर्शन बनाएका छन्।
यिनै शक्तिमध्ये पछिल्लो समय चर्चित रूपमा उदाएको एउटा नाम हो— विनय यादव र उहाँको नेतृत्वमा रहेको राष्ट्रिय एकता दल (साविक राष्ट्रिय एकता अभियान)।
एकात्मक मानववाद, सांस्कृतिक राष्ट्रवाद, राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ता र सुशासनलाई आफ्नो वैचारिक आधार बनाएको यो दलले सडक आन्दोलनदेखि नीतिगत हस्तक्षेपसम्म निरन्तर सक्रियता देखाउँदै आएको छ।
१. राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ता र सीमा सुरक्षाको सवाल
नेपालको राष्ट्रिय हित र भौगोलिक अखण्डताको मुद्दामा विनय यादवले स्पष्ट र प्रखर अडान प्रस्तुत गर्दै आउनुभएको छ। विशेषगरी रणनीतिक र भूराजनीतिक संवेदनशीलता जोडिएका विषयहरूमा दलको सक्रियता उल्लेखनीय छ:
हुम्ला सीमा विवादको उठान: हुम्ला जिल्लाको उत्तरी सीमाक्षेत्रमा देखिएको सीमा अतिक्रमणको विषयलाई राष्ट्रिय बहसको केन्द्रमा ल्याउन राष्ट्रिय एकता दलले अग्रणी भूमिका खेल्यो। यसै दबाबका कारण राज्यले उक्त विषयमा अध्ययन तथा छानबिन प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको थियो।
रक्षा खरिद प्रक्रियामा पारदर्शिता: रक्षा मन्त्रालयमार्फत प्रस्तावित केही सैन्य खरिद प्रक्रियामा पारदर्शिता र राष्ट्रिय हितको सवाल उठाउँदै यस दलले सार्वजनिक रूपमा विरोध जनायो। आर्थिक अपारदर्शिता तथा रणनीतिक संवेदनशीलताको विषय उठाउँदै दलले यसको पुनरावलोकनको माग गरेको थियो।
२. सुशासन र राष्ट्रिय गौरवका आयोजनामा निगरानी
भ्रष्टाचार, अनियमितता र नीतिगत कमजोरीका विरुद्ध राष्ट्रिय एकता दलले निरन्तर वाचडग (Watchdog) को भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ:
पोखरा विमानस्थल सम्बन्धी प्रश्नहरू: पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माण प्रक्रियामा देखिएका आर्थिक तथा प्राविधिक प्रश्नहरूबारे दलले सार्वजनिक बहस र छानबिनको माग गर्यो, जसले राष्ट्रिय स्तरमा व्यापक चर्चा पायो।
अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालनका लागि दबाब: अरबौँ रुपैयाँको लगानीबाट निर्माण भएका पोखरा तथा गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलहरूको प्रभावकारी सञ्चालनका लागि दलले पटक-पटक सरकारको ध्यानाकर्षण गराउँदै आएको छ।
३. मधेशमा सुशासन र नागरिक अधिकारको पक्षमा
मधेश प्रदेशमा व्याप्त प्रशासनिक बेथिति, भ्रष्टाचार र नागरिक अधिकारका विषयमा पनि विनय यादवको सक्रियता प्रखर देखिन्छ:
मजदुर र उपभोक्ताको पक्षमा पैरवी: उपभोक्ता समितिहरूको भुक्तानी रोकिएर प्रभावित भएका मजदुर र स्थानीय नागरिकहरूको पक्षमा दलले सम्बन्धित निकायहरूसँग निरन्तर संवाद र दबाब सिर्जना गर्यो।
स्थानीय व्यवसायको संरक्षण: वीरगञ्ज लगायतका सीमावर्ती क्षेत्रमा अवैध व्यापारिक गतिविधिका कारण रैथाने व्यवसायीहरू मारमा परेको भन्दै प्रशासनसँगको समन्वयमा विभिन्न चेतनामूलक तथा दबाबमूलक अभियानहरू सञ्चालन गरिएका छन्।
४. सामाजिक सद्भाव, सांस्कृतिक पहिचान र बजेट अनुशासन
सांस्कृतिक पहिचान र राष्ट्रिय एकतालाई सर्वोपरि राख्दै दलले नीतिगत विकृतिहरू विरुद्ध पनि आवाज उठाएको छ:
विवादास्पद नीतिहरूको विरोध: सामाजिक सद्भाव र समरसतामा खलल पुर्याउन सक्ने खालका कार्यक्रम तथा नीतिगत प्रस्तावहरू विरुद्ध राष्ट्रिय एकता दलले स्पष्ट असहमति राख्दै आएको छ।
संसदीय विकास कोषको खारेजीको माग: देशको आर्थिक संकटको घडीमा 'सांसद विकास कोष' को औचित्यमाथि प्रश्न उठाउँदै यसको खारेजी वा पुनर्संरचनाका लागि यो दलले देशव्यापी बहसको नेतृत्व गरेको थियो।
वैचारिक प्रतिबद्धता र आगामी दिशा
"हाम्रो राजनीति केवल सत्ता र कुर्सीका लागि होइन, देशको भूगोल, संस्कृति, अर्थतन्त्र र सरकारी ढुकुटीको संरक्षणका लागि हो।" स्पष्ट रुपमा विनय यादवले भंछन।
यो भनाइले राष्ट्रिय एकता दलको राजनीतिक मार्गचित्रलाई स्पष्ट पार्छ। परम्परागत दलहरू जस्तो सत्ताकेन्द्रित खेलभन्दा माथि उठेर राष्ट्रियता, सुशासन, सांस्कृतिक पहिचान र आर्थिक पारदर्शिताका मुद्दाहरूलाई केन्द्रमा राख्दै विनय यादवले आफूलाई "विचार र एक्सनको राजनीति" गर्ने वैकल्पिक शक्तिका रूपमा स्थापित गर्ने प्रयास गरिरहनुभएको छ।
सीमा सुरक्षादेखि भ्रष्टाचारविरोधी अभियानसम्म, स्थानीय जनसरोकारदेखि राष्ट्रिय नीतिसम्मका विषयहरूमा यो दलले खेलेको भूमिकाले नेपाली राजनीतिमा एउटा नयाँ तरङ्ग ल्याएको छ। आगामी दिनमा यो यात्राले कस्तो रूप ग्रहण गर्छ, त्यो जनविश्वास र लोकतान्त्रिक अभ्यासको कसीमा हेर्न बाँकी नै छ।
तपाईको प्रतिक्रिया